Fotokrediet: Unsplash
Gekopieër
Die verwoestende gevolge van werksverlies
Deur Pieter Jordaan
ʼn Aangrypende rubriek deur Gideon du Plessis, hoofsekretaris van Solidariteit, plaas die mens agter die afleggingsyfers in die kollig. Vir Solidariteit-lede dra dit ook ʼn belangrike boodskap dat die waarde van jou werk nie net in jou salaris lê nie, en wanneer dit bedreig word, verdien jy ondersteuning wat jou menswaardigheid in ag neem.
Du Plessis skryf in hierdie rubriek, wat op 4 Oktober in Rapport verskyn het, oor die ingrypende gevolge van werkverlies. Hy gebruik ervarings uit verskillende bedrywe om te wys hoe afleggings individue, gesinne en hele gemeenskappe raak.
Die onsekerheid begin dikwels lank voor die laaste werksdag. Werknemers moet besluite neem oor pakkette, ander poste en hul finansiële toekoms terwyl hulle nog geensins weet wat die proses gaan oplewer nie.
Die rubriek beskryf hoe werknemers by ʼn mediagroep binne ʼn beperkte tyd tussen verskillende moontlikhede moes kies. Vir dié wat naby aftrede was, het die besluite ook hul pensioenvooruitsigte en mediese dekking geraak. Dit wys hoe ingewikkeld ʼn afleggingsbesluit kan wees; die geldwaarde van ʼn pakket vertel nie die hele verhaal nie.
Een van die mees ontstellende vertellings handel oor ʼn werknemer by ʼn selfoonmaatskappy wat ná ontvangs van ʼn afleggingskennisgewing deur selfdood gesterf het.
Du Plessis onderstreep die erns van die emosionele nood wat met werkverlies gepaard kan gaan. Kwalifikasies of ʼn goeie posvlak maak iemand nie onaantasbaar teen hierdie soort skok nie.
Verder beskryf hy ʼn maatskaplikewerkbestuurder en haar kollegas wat skielik meegedeel is dat hul diens beëindig word. Vir haar was dit ook ʼn skielike en skokkende breuk met die mense saam met wie, en vir wie, sy gewerk het. Die verlies was sowel professioneel as persoonlik.
Hier lê ʼn belangrike les vir lede: ʼn werkplek is dikwels ook ʼn plek van verbondenheid, roetine en betekenis. Wanneer dit wegval, is die gevolge nie afgehandel bloot omdat ʼn finansiële pakket uitbetaal of ʼn arbeidsgeskil aanhangig gemaak is nie.
Du Plessis verbreed daarna die perspektief na gemeenskappe wat van groot werkgewers afhanklik is. Die voorbeelde van die Finsch-myn en die Tulbagh-inmaakfabriek illustreer hoe werkverlies ook plaaslike ondernemings, verskaffers en toekomstige werksgeleenthede kan raak.
Die vertelling oor Goodyear se fabriek in Gqeberha wys weer dat selfs ruim skeidingspakkette nie volhoubare werk kan vervang nie. Geld kan tyd koop, maar wanneer nuwe geleenthede wegbly, bly die huishouding eenvoudig kwesbaar.
Die rubriek se oproep is dat afleggings die laaste uitweg moet wees en met deernis hanteer moet word. Werkgewers moet rekening hou met die mense en gemeenskappe wat die gevolge dra.
Vir Solidariteit-lede is die gevolgtrekking ewe belangrik. Lede het vroegtydig ondersteuning nodig wanneer hul werk bedreig word; hulle moet hul opsies verstaan en die emosionele uitwerking ernstig opneem.
Die beskerming van werk gaan uiteindelik ook oor die beskerming van gesinne, waardigheid en hoop.