Wanneer gemeenskappe self verantwoordelikheid neem

Deur Nico Strydom

Die Solidariteit Beweging het die afgelope paar maande skerp kritiek van sekere joernaliste en politieke kommentators ontlok. Die Beweging is onder meer daarvan beskuldig dat dit ʼn slagoffermentaliteit onder Afrikaners bevorder, verdeeldheid aanwakker en hulself onnodig teen die demokratiese bestel posisioneer.

Leiers van die Solidariteit Beweging meen egter dié kritiek berus op ʼn wanbegrip van die organisasie se werk. Volgens hulle ignoreer kritici doelbewus wat die Beweging oor die afgelope twee dekades opgebou en bereik het.

Vir die Beweging gaan die debat nie oor nostalgie of politieke retoriek nie, maar oor ʼn eenvoudige vraag: Wat doen ʼn gemeenskap wanneer die staat nie meer sy kernfunksies voldoende verrig nie?

Kritici voer aan dat dit met baie Afrikaners goed gaan en dat hulle hulself nie as slagoffers moet voorhou nie. Hulle meen ook Solidariteit en ander instellings in die Solidariteit Beweging skep onnodige konflik en wek voortdurend die indruk dat Afrikaners onder beleg is.

Solidariteit stem saam dat baie Afrikaners goed vaar, maar juis omdat gemeenskappe oor baie jare self verantwoordelikheid begin neem het.

Volgens dr. Dirk Hermann, uitvoerende hoof van Solidariteit, word die Solidariteit Beweging dikwels verkeerd verstaan omdat kritici dit hoofsaaklik deur ʼn politieke bril beoordeel.

“Ons antwoord op probleme was nog nooit om te wag dat iemand anders dit oplos nie. Ons bou instellings.”

Die Beweging wys daarop dat sy fokus nog altyd was om parallelle oplossings te ontwikkel waar staatsinstellings onder druk verkeer of in duie stort.

Dit sluit onder meer Sol-Tech en Akademia vir beroeps- en hoër onderwys, Solidariteit Helpende Hand se maatskaplike netwerk, AfriForum se gemeenskapsveiligheidsinisiatiewe en buurtwagte, asook ondersteuningsnetwerke vir skole in.

Die uitgangspunt is dat Afrikaners dieselfde ruimte moet hê om hul taal, kultuur en instellings uit te bou as wat ander gemeenskappe reeds het.

Nog ʼn belangrike verskil lê in die debat oor Suid-Afrika se rassewetgewing. Solidariteit voer aan dat die huidige stelsel ná meer as dertig jaar nie sy doel bereik het nie, en daar is die afgelope paar jaar ʼn reeks belangrike hofsake hieroor gevoer.

Volgens Solidariteit raak hierdie sake nie net Afrikaners nie, maar ook grondwetlike beginsels soos meriete, billikheid en gelyke regte.

Die Solidariteit Beweging se groei en invloed verklaar deels waarom dit gereeld die teiken van kritiek is.

Solidariteit was 20 jaar gelede hoofsaaklik as ʼn vakbond bekend. Vandag funksioneer die Solidariteit Beweging as ʼn netwerk van instellings wat onder meer op werk, burgerregte, onderwys en opleiding, media, kultuur, gemeenskapsveiligheid en maatskaplike ontwikkeling toegespits is.

Vir die Solidariteit Beweging se lede en ondersteuners is dit ʼn voorbeeld van gemeenskappe wat self verantwoordelikheid neem.

Kritici plaas dikwels groter vertroue in staatsoplossings, terwyl die Beweging meen dat burgerlike organisasies, gemeenskappe en privaat instellings ʼn veel groter rol behoort te speel.

Die uitgangspunt is juis om nie voortdurend te kla oor wat verkeerd is nie, maar om self instellings te bou wat mense help.

Vir baie kommentators lê die oplossing hoofsaaklik in staatsbeleid en voortgesette transformasie. Die Solidariteit Beweging glo egter volhoubare verandering begin wanneer gemeenskappe self verantwoordelikheid neem, instellings bou en hul toekoms minder afhanklik van die staat maak.